Polska Komisja Akredytacyjna została utworzona pod nazwą Państwowa Komisja Akredytacyjna z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o szkolnictwie wyższym, ustawy o wyższych szkołach zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Obecną nazwę Komisja uzyskała na mocy ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Komisja jest instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia, swoją działalnością obejmuje wszystkie uczelnie działające na podstawie tej ustawy. Jest jedynym w Polsce organem działającym na rzecz jakości kształcenia o określonym ustawowo zadaniach i trybie pracy. Poddanie się ocenie PKA jest obligatoryjne a jej negatywna ocena zobowiązuje ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do wydania decyzji o cofnięciu lub zawieszeniu uprawnienia do kształcenia na danym kierunku studiów i poziomie kształcenia.
Polska Komisja Akredytacyjna ma status pełnego członka w:
European Consortium for Accreditation (ECA) – od grudnia 2005 r.,
International Network for Quality Assurance Agencies in Higher Education (INQAAHE) – od maja 2007 r.,
European Association for Quality Assurance in Higher Education (ENQA)- od stycznia 2009 r.
Central and Eastern European Network of Quality Assurance Agencies in Higher Education (CEENQA) -
Ponadto PKA jest stroną umów:
- o współpracy z ANECA (Hiszpania),
- o wzajemnej uznawalności decyzji akredytacyjnych z NVAO (Holandia),
- o wzajmnej uznawalności rezultatów akredytacji z ÖAR (Austria),
- o współpracy z ANQA (Armenia),
- o współpracy z SKVC (Litwa),
Od 15 stycznia 2009 r. Komisja znajduje się w European Quality Assurance Register for Higher Education (EQAR) – Rejestrze zawierającym informacje o agencjach funkcjonujących zgodnie z European Standards and Guidelines for Quality Assurance.